جاذبه هاي گردشگري   

آثار تاریخی و دیدنی جلفا



   با عنايت به اينكه امروزه جذب توريست و سرمايه گذاري در امر  گردشگري از موارد قابل توجه در كشورهاي جهان مي باشد، وجودآثار و ابنيه هاي تاريخي و همچنين جاذبه هاي طبيعي شهرستان جلفا اين منطقه را به يكي از مناطق توريست پذير تبديل كرده كه اوج اين ويژگي در ايام تعطيلات سال نو خودش را نشان مي دهد كه براساس آمارهاي منتشره  بيش از يك ميليون نفر از اين جاذبه ها بازديد مي نمايند در اين راستا در ذيل پاره اي از آثارديدني اين شهرستان معرفي مي گردد :

حمام جلفا

  این حمام در شرق شهرجلفا و مابین تاسیسات راه ایران و گمرک جلفا قراردارد. حمام شامل سربینه، گرمخانه و تاسیسات جنبی است. اعیانی این حمام بیشاز 500 متر مربع می باشد. فرم طاقها وگنبدها و ستونهای سنگی شامل ته ستون،ساقه ستون و سرستون مقرنس کاری حکایت از شیوه معماری دوره قاجاریه دارد.قوسها و گنبدهای دهنه رختکن و سربینه و دیگر تاسیسات حمام وسیع و چشمگیراست. گنبد مرکزی رختکن رفیع و وسیع بر روی چهار ستون سنگی مقرنس کاری خوشتراش قرار دارد.




گنبدمرکز گرمخانه برروی چهارستون سنگی قرار دارد و اطراف آن با 8 گنبد عرقچین پوشش شده شکوه و صحن وسیع آنرا دو چندان می کند. با توجه به جمعیت اندک جلفا در یکصد ساله اخیر بنظر میرسدکه این حمام توسط عباس میرزا و برای لشکریان پشت جبهه در جنگهای ایران و روس ساخته شده باشد.

وسعت دهنه ها، رفعت طاقها و تناسبات معماری این حمام قابل مقایسه با بهترین آ ثار معماری ایران در سطح ملی می باشد. مالکیت بنا در دست شهرداری جلفا میباشد. اقدامات مرمتی انجام یافته شامل مرمت طاقهای شکسته، دوباره سازی بخشهای ریخته گنبدها، تقویت پایه های دیوارهای شکسته ریخته شده بخشهای داخلی، شیب بندی و کاه گل پشت بام، حذف دیوار و تیغه های زائد

 

کلیسای سنت استپانوس:

     كليساي سنت استپانوس در 26 كيلومتري غرب جلفاي ارس در محلي به نام قريه قزلوانگ(صومعه قرمز ) در نرديكترين روستاي دره شام از دهستان ارس در كنار بخش پلدشت شهرستان ماكو واقع شده است ، سابقا راه كوهستاني مال رو داشت و ازسال 1350 راه ماشين و هموار آن ساخته شده و چون در دامنه رشته كوههاي ماقارات قرار گرفته به آن عبارت ماقارات سنت استپانوس نيز اطلاق مي شود.



 نام اين كليسا برگرفته از استپانوس مقدس است اين شخص يكي از اولين مومناني بوده كه به خاطر ايمان راسخ خود به شهادت رسيده است . استپانوس در ميان مسيحيان سمبل ايمان راسخ بوده وبه او لقب ناخوتكا داده اند ، استيفان يااستپاتوس اولين كسي بوده كه به واسطه تعصب و خشم يهوديان سنگ سار شده و به شهادت رسيد ، اين حادثه در 26 دسامبر سال 37ميلادي در اورشليم اتفاق افتادو از آن تاريخ به بعد مسيحيان جهان همه ساله در روزمزبور مراسمي به نام و ي بر پا مي كنند.

كليسادر محوطه اي سرسبز قرار گرفته ، بناي آن استوانه اي است و گنبد مخروطي شكل آن را مي پوشاند .تمام قسمتهاي بنا از حصار و سنگهاي لاشه ساخته شده است ،اين كليسا قرينه اي رانيز در ساحل شمالي ارس دارد وجود اين دو قرينه نشان مي دهد كه بناي اين دو كليساهنگامي صورت گرفته كه يك قدرت واحد بر هر دوطرف ساحل فرمان مي‌راند.

ساختمان اصلي كليسا سه قسمت دارد : 1. صحن كليسا و گنبد 16 ضلعي . 2. برج ناقوس . 3. اجاق دانيال .

نماي خارجي كليسا ازسنگ تراش سفيد و قرمز همرنگ ساختمان بوده و مقرنس كاريهاي ديوارها، طاق سردر ، ونقش برجسته‌هاي بالا و پايين آن به اندازه اي زيبا وماهرانه طرح گرديده كه بي شكاز نوادر هنري جهان است و اين زيبايي تنهامنحصر به مقرنس كاري طاق و تزئينات طاق نماي جناغي مدخل نيست و در تمامي طاق نماهاي تو در توي ديوارهاي غربي و پايه ها و ختم ستون ها و كلافه ها وزنجير ها و تزئينات درون و بيرون آنها متجلي است.

پل ضیاءالملک نخجوانی:

 آن چه از پل ضياءالملك در طرف ايران و درست لب ارس و بغل پاسگاه انتظامي ،مرزيعباسي هنوز هم استوار و مقاوم در برابر اين همه ناملايمات و نامهربانيهاي طبيعت وانسان هاي بي ملاحظه و بي عاطفه ايستاده است با اينكه مخروبه ودر و ديوار و سقف آن فرو ريخته ، ولي ديوار بلند و ستون مانند آن ، با همه زيبايي هنر و دقت و مهارت به كار رفته اش سر به آسمان ساييده و به خود ميبالد و تاريكي هاي حاكم بر چهره تمدن محيرالعقول گذشتگان را مي زدايد ،عبارت است از : دو برج در طرفين پل كه ارتفاع آن حدود 20 متر بوده و قطرآنها به 6.5 متر بالغ مي گردد ، و عمق برجها تا10 متر هم مي‌رسد كه در برجشرقي پل در قسم فوقاني آن آثاري از منبت كاري به وسيله كاشي آبي رنگ وجوددارد كه متاسفانه تخريب گشته است . در داخل پل ، ساختمان ياكاروانسراي مجلّلي وجود داشته ولي سقف هاي آن فرو ريخته است ، راه اين ساختمان ازبخش شرقي بر روي نهري كه از داخل ساختمان جاري مي شده قرار داشته است . چنانچه درعبارت گنج دانش نيز اشاره شده است :فراز آن [پل ضياءالملك] چنان به كوه پيوسته كه زير آن خالي مانده كاروان سرايي ساخته اند و طرف پل دروازهاز سنگ برآورده اند ...

عرض بقاياي موجود ازپل ، در خاك ايران 18.5 متر مي باشد . ساختمان آن ازآجرهاي مكعبي و مستطيلي ،ماسه سنگ مالون و لاشه و ملاط آهك ساخته شده است، كه حتي مالون هاي به كار رفته تا 500 كيلو هم وزن داشته است.

آبشار آسياب خرابه:

 آسياب خرابه يا خَرابادَييرمان يكي از زيباترين مناظر ديدني آذربايجان شرقي است ، قبلا در اين محل چندباب آسياب آبي وجود داشت كه با استفاده ازاين آبشار كار مي كردند اما در حال حاظرخرابه اي بيش از آن باقي نماندهاست به همين دليل به نام آسياب خرابه معروف شده است .



اين تفرجگاه دلگشا درحدود 27 كيلومتري علمدار گرگر (هادي شهر) قرار دارد كه درنوار مرزي ايران وجمهوري آذربايجان در 5 كيلومتري روستاي منجن آباد درحاشيه رود ارس در يك جاده فرعي در درّه اي با صفا واقع شده است  

آباين چشمه زيبا وزلال از كوه كيامكي ، يكي از كوه هاي بلند منطقه ديزمارغربي ارسباران وشهرستان مرند و بخش زنوز سرچشمه مي گيرد ، در مظهر چشمه درختان انجير بسيار روييده است وآب پس از آبشار زيبا كه شايد در ايران كم نظير باشد به صورت يك رشته جويبار به همپيوسته به سمت درّه جريان مي يابد .



تمام سطوح ديواره آبشار پوشيده از خزه و گياهان آبزي است و مناظر دل انگيزي راپديد آورده است ، اين گردشگاه طبيعي در صورت توجه مسؤلان به يك پارك بزرگ و  پر جاذبه براي مسافران واهالي استان به ويژه در فصل تابستان تبديل ميشود.

امام زاده شعيب دوزال:

  امام زاده شعيب در روستاي دوزال جاي دارد ، اين روست در 20 كيلومتري شمال خروانق بر فراز كوهي قرار گرفته كه مشرف بر رود ارس ومرز جمهوري آذربايجان است .

ظواهر امر نشان مي دهدكه بناي آرامگاه مربوط به اواخر قرن هفتم هجري يعني دوره حكومت ايلخاني است



بناي امام زاده شعيب برج هشت ضلعي آجري بلندي است كه روي يك قاعده سنگي استوارشده و در هر ضلع آن ،طاق نماي بلندي با طاق جناغي به چشم مي خورد ، درقسمت فوقاني برج ، دور تا دوربنا حاشيه اي از تزئينات معرق با كاشي هاي لاجوردي و فيروزه اي به عرض 110 سانتيمتر به چشم مي خورد .اين برج داراي گنبد دو پوش است ، قسمت غربي برج از طريق اتاقيبه مسجد قديمي دوزال متصلمي شود و از همين اتاق مي توان به زير زمين و محل اصلي مقبره وارد شد.

آرامگاه موسوم به امامزاده شعيب در سردابه اين محل قرار دارد .

امام زاده سيد محمد نوجه مهر:

 در كنار رود ارس در روستاي نوجه مهر امام زاده محمد نوجه مهر معروف به((سيد محمد آقا )) قرار دارد . مقبره اين امام زاده كه او را به نوادگان امام موسي كاظم (ع) نسبت مي دهند تجديد بنا شده و داراي ضريح زيباي است.اين آرامگاه نزد مردم از تقدس و احترام بسيار برخوردار است و هر سال كشاورزان آن نواحي پس ازبرداشت محصول براي زيارت و اداي نزورات خود به اين امام زاده مي روند.


کردشت:

   روستاي كردشت يا كوردشت در تاريخ جنگهاي ايران و روس ، مركز ستاد مرحوم عباس ميرزا نائب السلطنه بوده ، كه بالطبع عبور و مرور از رودخانه ارس در اينمنطقه را موجب مي گرديده است. وجود حصار و برجك هاي ديده باني از يك وضعيت فوق العاده و استراتژيك در آن زمان حكايت مي كند . از سوي ديگر اين روستادر سابق حاكم (خليفه) [اوايل ظهور دولت صفويه گروه خاصي از صوفيان را خلفامي گفتند. در منطقه خود از شاهان صفوي نيابت داشته و به رتق و فتق امور ميپرداخته است.] نشين بوده و در عصر صفويه توجه بيشترياز اين لحاظ بدانمعطوف مي شده است.

مرحوممستوفي قزويني در گرامي اثر خود يعني نزهة القلوب ، از اين روستا نام بردهاست . فاصله كردشت تاشهر مكري (مقري) حدود 3 كيلومتر مي باشد . گذرگاه اينمنطقه ، به نام (نوردوز)مورد توافق قرار گرفته است.

  مجموعه كردشت:

 اين مجموعه شامل هشت بناي تاريخي اعم از حمام بزرگ، عمارت، حمام كوچك،مسجد غريب، ديوانخانه، يخچال، قلعه عباس ميرزا و ساخلو ( پادگان نظامي )مي باشد.





 حمام كردشت:

بانی یا معماران: عباس میرزا نایب السلطنه

 اين حمام يكي اززيباترين حمام هاي آذربايجان است كه با معماري اصيل سنتي در روستاي كردشت از توابع جلفا و در كنار رود ارس قرار دارد.

اين حمام كه در ميان باغ بزرگي ساخته شده، داراي يك هشتي به صورت هشت ضلعي بهابعاد 5/3 × 5/3 و بهارتفاع 3/4 متر است. يكي از اضلاع به در ورودي وديگري راه ورود به رخت كن ياسربينه است.

سربينه حمام نيز هشت ضلعي به اضلاع 5/3 متر و ارتفاع 5/8 متر است و گنبد بزرگ آنبر روي جرزها و هشتستون سنگي هشت بر استوار شده است. همه ستون ها داراي سرستون هاي سنگي مقرنس هستندكه به وسيله ملات سرب مذاب به ستون ها وصل شدهاند. گنبد سربينه داراي كاربندي هاي جالب مزين به آهك بري هاي زيبا است.سكوهاي رخت كن با طاق ضربي پوشيده و در زير آن كفش كن هايي تعبيه گرديدهاست.




  گرم خانه فضايي است كه از چهارستون سنگي هشت بر و دو حوض بزرگ مستطيل شكل و اتاقي با گنبد قيراندود تشكيل شده است.

نورداخل سربينه و گرم خانه به وسيله روزني كه نوك گنبد قرار دارد تأمين مي شودو گويا بر روي آن روزنه ها سنگ هاي مرمر نازك و ظريفي نصب بود كه نور آفتاب از آن نفوذ مي كرد و داخل حمام را به صورت يكنواخت روشن و شستشوكنندگان رااز نگاه نامحرمان حفظ مي نمود.

حمام كردشت بخش هاي ديگري نيز دارد كه بسيار ديدني و قابل مطالعه است. اين حمام در زمان عباس ميرزانايب السلطنه فتحعلي شاه هنگام جنگ دوم ايران و روس ساخته شد، ولي شيوه معماري ان شباهت بسيار به حمام هاي دوره صفوي دارد.


روستای اوشتبین:

 آبادي معروف به اشتبين مركز دهستان ديزمار شرقي از بخش ورزقان و شهرستان ا هر در كنار رود ارس و نوار مرزي ا يران و شوروي قرار گرفته است. شمال آنرود مرزي ارس، جنوبش ورزقان، شرق آن جنگلهاي حسن آباد و غربش دهستان ديزمارغربي ميباشد. رود ارس از فاصله 14 كيلومتري شمال اين آبادي ميگذرد. فاصله اشتبين تا بخش ورزقان 50 كيلومتر و تا اهر 225كيلومتر است.

 

سابقه تاريخي:

 اشتبين داراي سابقه تاريخي كهني است. وجود گويش تاتي در روستاهاي اقماراين آبادي (كرينگان و مردانقم)حاكي از پيشينه درخشان تاريخي آن ميباشد.اشتبين از اجتماع سه روستا به اسامي هراز(هراس) سياوشان و جعفرآباد به و جود آمده است. شايد اطلاق نام اشتبين(اوچ تبين) بهاين منطقه به همين مناسبت باشد. «اوچ» در تركي به معناي «سه» است.

موقعيت طبيعي:

  اشتبين در منطقه اي كوهستاني واقع شده است كه رودخانه ارس از شمال ورودخانه هراس از شرق آن مي گذرد. روستاي هراس در داخل دره اي در ميان دوكوه بسيار مرتفع برروي سكوي عظيمي به طور مطبق قرار گرفته و شباهت زيادي به شهر ماكو دارد.

 مهمترين كوههاي منطقه اشتبين عبارتند از : كيامكي- دوسته شا و قازان داغي.اكثر ارتفاعات و اراضي اشتبين ر ا مراتع و جنگلها فرا گرفته است. آب و هواي اشتبين تابع آب و هواي منطقه ارسباران ا ست. در مناطق جنوبي كوهستاني هواسرد و در حوالي دره ارس گرم و معتدل و مطبوع است.زمستانهاي اشتبين درمناطق كوهستاني بسيار سرد و برفگير مي باشد.

 

آثار تاريخي:

  در گوشه و كنار اشتبين آثار تاريخي چندي بچشم مي خورد. در حال حاضر چندكتيبه به خط ثلث مربوط به زمان شاه طهماسب و شاه عباس صفوي در اين آبادي وجود دارد، و نيز گورستان قديمي آن،كتيبه اي مرمرين مربوط به آرامگاه شخصيبه نام خواجه ملك كدخدا (به تاريخ 843 هجري قمري) و كتيبه اي ديگر مربوط به خواجه احمد (بتاريخ 976 هجري قمري) بچشم مي خورد.

 در طراحي خانه هاي اين روستاي تاريخي به دليل اين كه در شيب تند كوه واقعشده است هوشمندي زيادي به كاررفته است. خانه هاي قديمي اين روستا به شيوه معماري دوره صفويه و قاجاريه ساخته شدهاند.

معمار ي ا ين روستا به نوبه خود منحصر به فرد است. بدين صورت كه در اين روستا حياط هر خانه اي پشت بامخانه ديگري است و منظره بسيار بديعي را بوجود آورده است.

 

   ابوالقاسم نباتي عارف و شاعر معروف آذربايجان در اشتبين بدنيا آمده و در اين روستا نيز به خاك سپرده شدهاست.

روستا ي اشتبين درفهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است و يكي از جاذبه هاي مهم گردشگري منطقه بشمارمي رود بطوريكه دورنماي طبيعي آن چشم هر بيننده اي راخيره مي كند.

توليدابريشم نيز دراشتبين سابقه طولاني دارد و كارگاههاي توليد ابريشم زيادي دراين منطقه وجود دارند.ميوه ها و محصولات جاليز اين منطقه هم داراي مرغوبيت خاصي است.



منطقة حفاظت شده ارسباران:

   منطقه حفاظت شده ارسباران با وسعت 72 هزار هكتار در كناره هاي جنوبي رودارس در شهرستان كليبر واقع شده و به عنوان مكان ذخيره بيوسفر در يونسكوبه ثبت رسيده است و از ارزش هاي خاص گياهي و جانوري برخوردار است.



   از دیگر آثار دیدنی شهرستان جلفا می توان به کاروانسرای خواجه نظر، پل چوبی و پل آهنی، قلعه جمهور، کلیسای ننه مریم، کلیسای چوپان، آبشار ماهاران و ... اشاره کرد.









     ÈѐÔÊ >>
     
     
 
 

كليه حقوق مادي و معنوي وب سايت متعلق به دانشگاه آزاد اسلامي واحد بين المللي جلفا مي باشد.